روش هاي روانكاري

اگر سطوح دندانه هاي در حال تماس، به طور كامل توسط فيلمي از روانكار از هم جدا شوند، مي توان تا حد بسيار زيادي از آسيب هاي سطحي ناشي از .......

ادامه نوشته

جنس چرخ دنده ها

در سال های اخیر انتخاب صحیح مواد و رفتار آن ها متناسب شده است با شرایط کاری که در معرض تبدیل شدن به روش هایی پیچیده است .علاوه بر فاکتور های دیگر.......

ادامه نوشته

فواید و معایب چرخ دنده ها

فواید :

1- انتقال نیروی بیشتر: در مقایسه با چرخ تسمه و چرخ زنجیر ......

ادامه نوشته

انواع چرخ دنده ها

چرخ دنده ها  را میتوان از لحاظ شکل ظاهری به گروه های اصلی زیر  تفکیک نمود :

1 - چرخ دنده های ساده (Spur Gear )

2 - چرخ دنده های مارپیچی (Helical Gear )

3 - چرخ دنده شانه ای

4 - چرخ دنده ای مخروطی  (Bevel Gear )

5 - چرخ دنده های حلزونی (Worm Gear)
...........

ادامه نوشته

نهوه کار چرخ دنده ها

چرخ دنده ها عموماً برای یکی از چهار دلیل زیر استفاده می شوند:

 1- برای تغییر جهت دوران

  2- برای زیاد یا کم کردن سرعت دوران

  3- برای انتقال حرکت دورانی به محوری دیگر

  4- برای حفظ هم زمانیِ دوران دو محور

 ......

ادامه نوشته

تاریخچه چرخ دنده

لوئیس رنو در سن 20 سالگی و در سال 1899  سه چرخه ای را که خود با اضافه کردن یک چرخ آن را به اتومبیلی با چهار چرخ تبدیل کرده بود برای اولین بار به یك جعبه دنده سه سرعته مجهز كرد . این خودرو، اولین اتومبیل مجهز به جعبه دنده در دنیا بود .

در 24 دسامبر همان سال ، او كه تعطیلات كریسمس را در نزد دوستانش می‌گذراند ادعا كرد كه خودروی او می‌تواند از شیب 13 درصدی خیابانی در مونت مارته پاریس بالا برود . دوستان او خیلی زود مجبور شدند آنچه را كه در ابتدا غیر ممكن می‌دانستند با چشمان خود باور كنند . لوئیس رنو نه تنها موفق شد زاویه 5/7 درجه‌ای خیابان را با خودرو خود بالا برود بلكه توانست اولین سفارش كار خود را نیز برای ساخت 12 دستگاه خودرو دریافت كند.

چند ماه بعد او این اختراع خود را به نام «Direct Drive» به ثبت رساند . اختراع او به سرعت سیستم انتقال نیرو به كمك چرخ دنده خورشیدی و زنجیر را كه تا آن زمان به كار می‌رفت از دور خارج كرد و تحولی عظیم را در صنعت خودروسازی به‌وجود آورد .

تمامی‌خودروها برای اینكه هم قدرت لازم را برای حمل بار و سرنشین و بالا رفتن از سربالایی‌ها داشته باشند و هم اینكه بتوانند در مواقع لزوم با سرعت مناسب حركت كنند، نیاز به یك سیستم تبدیل گشتاور به نام جعبه دنده دارند . در جعبه‌دنده از مجموعه ای چرخ دنده با اندازه‌های مختلف تشكیل شده است ، اگر چرخ دنده ای كوچكتر چرخ دنده ای بزرگتر را بگرداند ، دنده بزرگتر دارای قدرت بیشتر و سرعت كمتر و برعكس؛ اگر دنده ای بزرگتر، دنده‌ای كوچكتر را به گردش در آورد، قدرت دنده كوچكتر، كمتر و سرعت آن بیشتر می‌گردد

چرخ دنده چیست؟

از آن زمان كه انسان به وجود انرژی های نهفته در طبیعت مانند آب و باد پی برد به دنبال راه حلی برای انتقال و استفاده از آن بوده است . انسان های نخستین........

ادامه نوشته

هندسه های نا اقلیدسی

 هندسه های نا اقلیدسی

اساساً هندسه نااقلیدسی چیست؟ هر هندسه ای غیر از اقلیدسی را نا اقلیدسی می نامند. از این گونه هندسه ها تا به حال ..........

ادامه نوشته

اشكالات وارد بر هندسه اقلیدسی

اشكالات وارد بر هندسه اقلیدسی

هندسه ی اقلیدسی بر اساس پنچ اصل موضوع زیر شكل گرفت:

اصل اول - از هر نقطه می توان خط مستقیمی به هر نقطه ی دیگر كشید. 
اصل دوم - هر پاره خط .........

ادامه نوشته

هندسه نااقلیدسی

هندسه نا اقلیدسی یا  Non Euclidean Geometry

در قرن نوزدهم دو ریاضیدان بزرگ به نام «لباچفسكى» و «ریمان» دو نظام هندسى را صورت بندى كردند كه هندسه را از سیطره اقلیدس خارج مى كرد. ......

ادامه نوشته

هندسه اقلیدسی

هندسه اقلیدسی یا  Euclidean Geometry

علومی که از یونان باستان توسط اندیشمندان اسلامی ........

ادامه نوشته

تاریخچه ی هندسه ترسیمی

تاریخچه ی هندسه ترسیمی :

گاسپار مونژ در نوزدهم 1746 در شهركوچك بون واقع در فرانسه متولد شد مونژ كه فرزند كاسب دوره گردی بود تا شانزده سالگی به.........

ادامه نوشته

معرفی نرم افزارهای نقشه کشی صنعتی

امروزه استفاده از نرم افزارهای کامپیوتری را در اکثر قریب به اتفاق دفاتر طراحی مهندسی می توان مشاهده کرد به جرات می توان گفت دیگر از طراحی ونقشه های دستی خبری نیست . قطعات در محیط های نرم افزاری طراحی می شوند و مکانیزم انها قبل از ساخت نمونه واقعی در چنین محیط هایی شبیه سازی می شود و درحین عمل شبیه سازی عیوب طراحی مشخص می شود و در ننیجه بدون صرف هزینه ساخت می توان پس از حصول اطمینان از صحت طراحی شروع به ساخت نمونه واقعی و در نتیجه تولید محصول پرداخت .
این نرم افزارها به نرم افزارهای(CAD(computer aided design معروفند.هر کدام از این نرم افزارها در یک یا چند جنبه از طراحی نسبت به بقیه برتری دارند.
حال ما در این قسمت به معرفی دو نرم افزار مهم نقشه کشی می پردازیم و تا حدودی شما را با امکانات آنها آشنا می کنیم.

AUTO CAD

این نرم افزار جزو محبوبترین و معروفترین نرم افزارهای نقشه کشی است . این نرم افزار تحت نسخه های مختلف توسط کمپانی Auto desk ارائه گردیده است که می توان به قدیمی ترین نسخه های آن یعنی اتوکد 2.5 اشاره کرد.در این نرم افزار امکاناتی دراختیار کاربر قرار گرفته که کاربر می تواند به سهولت ودر کمترین زمان ممکن انواع نقشه های دوبعدی و سه بعدی را ایجاد کند.

Solidworks

از قوی ترین نرم افزارهای موجود در زمیینه طراحی و مدل سازی قطعات صنعتی به شمار می رود .
در این نرم افزار علاوه بر ایجاد مدل سازی سه بعدی از قطعات صنعتی ایجاد مجموعه های مونتاژ پیچیده متشکل از ده ها قطعه دیگر نیز به سادگی امکانپذیر می باشد . با استفاده از این نرم افزارها یک طراح صنعتی به راحتی می تواند از نماهای مختلف یک مدل سه بعدی نقشه های صنعتی تهیه نماید وبه همین منظور کلیه امکانات جانبی که برای ایجاد نقشه های صنعتی مورد نیاز می باشد اعم از انواع استاندارد ها نمادهای ویژه اندازه گذاری و تلرانس گذاری هندسی فراهم شده است با ارائه ابزار 2D to 3Dاز نسخه 200plusبه بعد امکان تبدیل ترسیمات دو بعدی به مدل های سه بعدی نیز در این نرم افزار میسر شده است .

مزیت ویژه solidworksبر دیگز نرم افزارهای مدل سازی کارایی بالا ودر عین حال سادگی کار با ان می باشد. این نرم افزار از همان المان های بصری و گرافیکی ویندوز جهت ارتباط با کاربر سود می برد و به همین علت کاربران ویندوز به سرعت با محیط کار زیبای آن انس می گیرند.

امکان ورود پرونده های سایر نرم افزارهای طراحی نیز به محیط این نرم افزار فراهم شده است پس از ارائه ابزار 2D to 3Dبسیاری از کاربران نرم افزار های مخصوص ترسیمات دو بعدی نظیر AotoCAd از این نرم افزار جهت تبدیل ترسیمات دو بعدی خود به مدل های سه بعدی ستفاده می کنند.

 

CATIA

در میان نرم افزارهای طراحی مکانیکی نرم افزاری مانند CATIA V5 (کتیا) از جایگاه ویژه ای برخوردار است، زیرا این نرم افزار نه تنها با دارا بودن محیط‌های کاری متعدد، مراحل CAD، CAE و CAM محصولات را پشتیبانی می‌کند، بلکه پا را فرا تر از مراحل طراحی، تحلیل و ساخت می‌گذارد و با قرار گیری در سیستمی یکپارچه و در کنار سایر راه حل‌های نرم افزاری مدیریت چرخه تولید محصول، مدیریت تمام مراحل تولید یک محصول را از ایجاد مفهوم آن در ذهن طراح تا مرحله از رده تولید خارج شدن آن پوشش می‌دهد.

به عبارت بهتر CATIA V5 (کتیا) نرم افزار طراحی، ساخت و تولید است که قدرت کنترل و مدیریت کل فرآیند تولید محصول را داراست.

نرم افزار CATIA V5 (کتیا) مجموعه ای بیش از 120 محیط کاری مختلف است که هر کدام از آن‌ها با هدف پاسخگویی به نیاز بخشی از فرآیند ساخت و تولید محصول ایجاد شده‌اند. یکی از اهداف ایجاد CATIA V5، حرکت به سوی تعریف دیجیتالی محصول و ایجاد نمونه های سه بعدی مجازی از آن‌هاست تا بدین وسیله با افزایش خلاقیت و نوآوری، هزینه های تولید کاهش پیدا کند و قدرت رقابت صنایع دارای این تکنولوژی در بازار رقابتی دنیا افزایش یابد.

کتیا مخفف Computer Aided Tree Dimensional Interactive Applications است و از تعداد بیش از 120 محیط کاری که با یکدیگر در تقابل بوده تشکیل شده است که آن‌ها را می‌توان به سه دسته اصلی تقسیم کرد:

• CAD
• CAM
• CAE

قالب بادي

قالب گیری دمشی یا بادی ، مناسب ترین روش برای ساخت قطعات توخالی، مانند بطری های پلاستیکی محسوب می شود.یعنی جایی که ضخامت دیواره ی ظرف در همه جا یکسان است و شکل خارجی اهمیت زیادی دارد. حدود ۱۰ درصد از قطعات پلاستیکی به این روش تولید می شوند. قالب گیری دمشی فشاری، ساده ترین نوع قالب گیری دمشی است. ماده پلاستیکی به شکلی لوله مانند، از روزنه ی اکسترودر، با فشار خارج شده و در محفظه ی یک قالب که دیواره ی آن با آب خنک می شود، قرار می گیرد. وقتی که قالب بسته می شود، هوا از قسمت بالایی یا گردنه ی محفظه به درون لوله ی پلاستیکی تزریق می شود. این مرحله درست مثل باد کردن بادکنک است. وقتی که ماده پلاستیکی داغ، باد کرده و به دیواره قالب می رسد، منجمد می شود . و حالا ظرف پلاستیکی تولید شده، شکل صلب خود را حفظ می کند.

قالب اكستروژن

فرآيند اكستروژن شامل عبور دادن يك مخلوط پلاستيك خميري شكل با ويسكوزتير بالا از پودر سراميك

بهمراه افزودني ها از يك قالب شكل دار مي باشد .مواد در حرارت اتاق در یك قیف قرار داده شده و توسط یك پیچ بداخل محفظه حرارت دهی رانده می شوند . در انتهای این محفظه قالب ( ماتریس ) قرار دارد كه مواد نرم فشرده شده با فشار از این مقطع گذشته و شكل لازم را بخود می گیرند  .

قطعه توليد شده توسط يك تسمه متحرك به خارج حمل مي شود . ضخامت واندازه نهايي قطعه به بستگي به سرعت حركت اين تسمه وسرعت خنك كاري دارد .

قالب فورج

در روش فورج، قطعه ی اولیه که لقمه نامیده می شود در میان دو نیمه ی قالب قرار می گیرد و نیرویی زیاد به صورت آرام و گاهی ضربه ای به آن وارد می شود. به این ترتیب قطعه ی گداخته در محیط قالب، شکل و فرم داخل قالب را به خود می گیرد و فلز اضافی به حفره ی فلاش وارد می شود که بعدا از قطعه جدا می شود و دور ریز قطعه ی فورج شده محسوب می گردد.
پروسه ی فورج معمولا به صورت گرم انجام می گیرد و هر فلزی میزان حرارت مشخصی برای فورج شدن دارد. در روش فورج قطعه ی گداخته شده در کوره که به حرارت مشخص رسیده باشد را در قالب می گذارند که بر اثر فشار، فرم قالب را به خود بگیرد.

قالب دايكاست

قالب دايكاست عبارت است از يك قالب دائمي فلزي بر روي يك ماشين ريخته گري تحت فشار كه براي توليد قطعات ريخته گري تحت فشار بكار مي رود . هدايت كردن فلز مذاب به درون حفره قالب توسط كانالهايي انجام ميگيرد كه به آن سيستم مدخل تزريق (راهگاهي)گلويي گفته مي شود . هر قالب دايكاست از دو قسمت تشكيل شده است تا بتوان قطعه را بعد از حفره قالب بيرون آورد . اجزاء قالب دايكاست كه با فلز ريخته گري مذاب در تماس هستند از فولاد گرم كار و يا از آلياژهاي مخصوص نسوز و مقاوم در برابر تغيير دما ساخته مي شود .

قالب باكاليت

گروه ترموست يا باكاليت يا گرما سخت ها كه اين گروه بر اثر حرارت ديدن سخت مي شوند و باعث تغييرات شيميايي در اين مواد مي شوندكه برآنها ترموست يا باكاليت مي گويند.

در اين روش قالب در حالت سرد مي باشند و ممواد نيز سرد است و بعد از تغذيه، قالب را تحت  حرارت قرار مي دهند و مواد شكل وفرم محفظه قالب را به خود مي گيرد و سخت مي شود.

مواد ترموست يا دورپلاست ها تحت تاثير فشار و حرارت c 170 توليد مي شوند. ابتدا نرم شده  و به حالت پلاستيك درمي آيند ولي بعد از مدتي سخت مي شوند و خصوصيت اصلي اين مواد آن است كه پس از سخت شدن مجداً قابل نرم شدن و استفاده مجدد نيستند و در هيچ نوع ماده ضلالي قابل حل نمي باشند و پس از سخت شدن، تغييرات شيميايي فهمي درآنها روي مي دهد.

 

انواع قالبهاي مواد باكاليت :

در روش قالبگيري مواد ترموست،‌ مواد درمحفظه قالب به مرور گرم و حرارت مي بينند و بعد به داخل قالب گرم تغذيه مي شوند و اين مواد نرم شده شكل و فرم حفره و محفظه هاي قالب را ه بر اثر فشار قالب مي گيرد و بر اثر تغييرات شيميايي خنك و به بيرون قالب انداخته مي شوند.

قالب گيري مواد ترموست با سه روش مشخص صورت مي گيرد، البته از روش هاي ديگري مانند حديده اي و ... استفاده مي شود.

1- قالب گيري انتقالي                                       

2- قالب گيري تحت فشار       

3- قالب گيري تحت فشار پيستون

 

1- قالب گيري انتقالي:

در اين روش مواد از درون يك يا چند كانال، تحت فشار از ميان محفظه بازدهي به داخل حفره قالب تزريق مي شوند وقالب قبل از شروع كار جفت و بسته مي شود.

2- روش قالب گيري تحت فشار :

در روش قالب گيري تحت فشار پودر يا ساچمه ها يا قرص ها مواد در محفظه قالب ريخته مي شود وبا بسته شدن قالب، تحت فشار و حرارت فرم قطعه دلخواه را مي گيرد.

3- روش قالب گيري تحت فشار پيستون:

در روش قالب گيري تحت فشار پيستون مواد ترموست تحت فشار پيستون كه شكل رويه ي قطعه كار را مي سازد به درون محفظه و حفره قالب وارد مي شود و تحت فشار وحرارت فرم لازم را مي گيرد.

قالب نورد

نورد سرد

بیش ترین حجم فرآوردهای کار سرد به روش نورد سرد تهیه می شوند. برای تهیه ی محصولاتی با پرداخت سطح خوب و ابعاد دقیق، مانند ورق، تسمه، میله، و لوله های فلزی، آن ها را درحالت سرد نورد می کنند. به علت اندازه ی کوچک تر و استحکام بیش تر ماده (در مقایسه با نورد گرم) قسمت عمده ی فرآورده های نورد سرد با غلتک های چهار طبقه بندی خوشه ای و یا اقماری تهیه می شوند.

تسمه و صفحه ی فلزی را می توان به چهار حالت نورد کرد: نورد پوسته ای ، ربع سخت، نیم سخت و تمام سخت.در نورد پوسته ای که به منظور صاف کردن سطح و یک نواخت نمودن صفحه فلز صورت می گیرد ، فقط نیم تا یک درصد از ضخامت فلز کاسته می شود تا پدیده ی نقطه تسلیم ماده از بین برود. (به دین معنا که از تشکیل نوارهای لودرز در ادامه ی شکل دهی جلوگیری شود) این مواد برای عملیات کار سرد بیش تر ، در شرایطی که به شکل پذیری خوبی نیاز باشد ، مناسب هستند ورقه ها و تسمه های ربع سخت ، نیم سخت و تمام سخت به ترتیب بیش تر و بیش تر به صورت سرد کاهش ضخامت یافته اند (تا50 در صد) . در نتیجه تنش تسلیم آن ها بالا رفته و از شکل پذیر یشان کاسته کرده و روی خود برگرداند، ولی فولاد نیم سخت و تمام سخت را فقط می توان به ترتیب تا زاویه ی 90 درجه و 45 درجه با شعاع انحنایی برابر ضخامت خود خم کرد.

نورد گرم

این غلطک‌ها جهت حمل و هدایت SLAB گرم در دماي۱۱۰۰ درجه ازکوره تونلی تا قفسه نورد در مجتمع فولاد سبا وساير نوردهاي گرم به کار می‌رود. و بدیهی است که هر گروه از این غلطک‌ها با توجه به فاصله آن‌ها از ابتدا و انتهای خط نورد و دمای محیطی که در آن قرار دارند نیاز به طراحی و تجهیزات جانبی خاصی دارند.  بدنه غلطکهای تیپ زیر از جنس فولاد Fe۵۱۰ بوده و شافتهای ابتدا و انت‌ها توسط فرآیند فورج تولید می‌شود، در نظر گرفتن راهگاههایی جهت خروج هوای گرم و جلوگیری از محبوس شدن آن در داخل غلطک از تکنیکهای فنی خاص این قطعه بوده است که در ‌‌نهایت باعث جلوگیری از دفرمه شدن و افزایش طول عمر قطعه می‌گردد

حدود ۲۸ مورد از این تیپ غلطک‌ها جهت ساخت داخل بطور کامل مهندسی معکوس گردیده است.

گروهی از این غلطک‌ها مانند تیپ زیر نیاز به نصب ROLLER GUIDE و نسوز چینی داشته که قبل از تهیه دفترچه فنی ساخت آنرا برای سازندگان داخلی دشوار ساخته بود

از آنجایی که این غلطک‌ها به تعداد زیاد و در امتداد یکدیگر در کوره تونلی قرار گرفته‌اند نصب ROLLER GUIDEهای آن‌ها در امتداد یکدیگر باعث ایجاد باند سرد در طول ورق در حال نورد می‌شد که با تغییر طرح و OFFSET نمودن ROLLER GUIDE‌ها نسبت به هم در غلطکهایی که مجاور یکدیگر قرار دارند این مشکل رفع گردید.

گروه دیگر از غلطکهای نورد گرم مانند تیپ زیر نیاز به اعمال رینگهای نسوز داشته که با تهیه مدارک فنی ساخت آن در داخل می‌سر شده است. 

طراحی این رینگهای نسوز که از جنس ۲۵CrMo۴ می‌باشد باید به گونه‌ای باشد که علیرغم اینکه گرمای SLAB حمل شده را تحمل می‌کند در عین حال حداقل سطح تماس با بدنه غلطکی که روی آن قرار دارد را داشته باشد تا گرمای ناشی از SLAB باعث دفرمه شدن بدنه غلطک نگردد. 

شافتهای دو طرف این غلطک‌ها باید تا حدود ۵۵ HRC سختکاری شده و سپس تا صافی سطح ۰. ۸ سنگ بخورد تا اصطکاک و استهلاک بلبرینگهای حامل آن‌ها به حداقل برسد و اتلاف زمان جهت تعویض به حداقل برسد.

گروهی دیگر از این غلطک‌ها مانند تیپ زیر نیاز به اعمال روکش Ni-Cr به وسیله فرآیند جوشکاری می‌باشد

این غلطک‌ها که بواسطه روکش دیرگداز اعمال شده بر آن جزء قطعات خاص وارداتی قرار گرفته بود بطور کامل اعم از فرآیندهای ماشینکاری، انتخاب نوع الکترود، فرآیند جوشکاری و WPS به وسیله استانداردهای موجود در بازار به صورت دفترچه فنی ساخت آماده و جهت استفاده سازندگان داخلی در اختیار مجتمع فولاد قرار گرفت.

گروهی دیگر از این سری غلطک‌ها نیاز به تجهیزات مناسب جهت روانکاری بلبرینگ‌ها و شافت مرکزی غلطک داشته مانند تیپ زیر که مدارک فنی همه موارد فوق جهت ساخت داخل تحویل مجتمع فولاد مبارکه گردیده است

قالب پلاستیک

 قالب های ترانسفریا انتقالی :

در حین عمل قالب گیری فشاری مواد مورد قالب گیری ، توسط حرارت و فشار وارده از طرف پلانچر یا سنبه تغیر فرم می یابد. این فشار زیاد گاهی باعث كج شدن یا شكستن پین های ظریف موجود در قالب و یا از فرم خارج كردن قسمت های ضعیف قطعه از لحاظ قطع و ضخامت می شود . این عیب با حراحت قالب های ترانس از بین میرود .

قالب تزریق :

این قالب گیری مشابه حالت ترانسفر می باشد .بخوانیكه تغییر حجم مواد سرد به گرم در قالب انجام می شود . بلكه در محفظه حرارتی ماشین انجام می گردد و حجم مواد تزریقی نسبت به حجم محفظه با قالب تفاوت زیادی ندارد

قالب تزريق شامل مجموعه اي از قطعاتي است كه " محفظه" را تشكيل مي دهند، مواد پلاستيك به داخل اين محفظه تزريق شده و سرد مي شوند. در محفظه قطعه تزريقي شكل مي گيرد. بنابراين محفظه به بخشي از فضاي قالب گفته مي شود كه به شكل قطعه تزريقي است و قطعه در آن شكل مي گيرد . محفظه با دو عضو قالب شكل مي گيرد:
الف- حفره: قسمت مادگي قالب است و شكل بيروني قطعه را به وجود آورد.
ب- ماهيچه: قسمت نر قالب است و شكل داخلي قطعه را به وجود مي آورد.     

               

قالب کشش

از این قالب برای تهیه اجسام لیوانی شکل و یا قابلمه ای یا همان استوانه ای شکل استفاده ميشود.

قالب خم

با این روش می توان صفحات ورقهای ضخیم و قطعات نورد شده را خم کرد.

قالب برش

جهت ساخت قطعات مختلف با شکلهای گوناگون ،قالبهای برش مختلفی طراحی می شوند که عموما به دو دسته زیر تقسیم می شوند:
الف- قالبهای تک مرحله ای: از این گونه قالبها برای ساخت قطعاتی که شکل ساده ای دارند و معمولا با یک عمل برش یک قطعه تولید میشود استفاده میکنند

ب- قالبهای چند مرحله ای: از این قالبها برای تولید قطعاتی که شکل پیچیده ای دارند و برای تولید هر یک از آنها نیاز به برش قطعه در چند دستگاه  مختلف دارد استفاده می شود

انواع قالب

از آنجا که قالب سازی علمی است کاربردی و دارای ظرافت ها و پیچیدگی های بسیار، باید برای پیشبرد اهداف صنعتی توجه خاصی به آن داشت. اما متاسفانه در کشور ما این علم را در اکثر موارد فقط یک فن و هنر می دانند و به همین خاطر بسیاری از متخصصان و مهندسان ما هیچ اهتمامی نسبت به فراگیری و پیشبرد آن، بالعکس دیگر علوم ندارند.
 در این قسمت بطور مختصر نام چند نوع قالب دائم را خواهید دید.
1- قالب های برش فلزی
2- قالب های خم فلزی
3- قالب های کشش فلزی
4- قالب های پلاستیک
5- قالب های نورد
6- قالب های باکالیت
7- قالب های دایکاست

8- قالب های فورج

9- قالب های اکستروژن

10- قالب بادي

فیکسچر

فیکسچر وسیله‌ای است که باید قطعه کار را در موقعیت مناسب جای داده و آن را به هنگام انجام عملیات ساخت، در وضعیت مطلوب نگه دارد.
یک فیکسچر انعطاف‌پذیر باید بتواند مراحل فوق را برای قطعات مختلف و یا روش‌های مختلف ساخت انجام دهد. هرچه دامنه کاربرد آن برای قطعات مختلف بیشتر باشد میزان انعطاف‌پذیری آن بیشتر است.
مشخص است که استفاده از فیکسچر در تولید، باعث افزایش بهره‌وری می‌گردد، و این از طریق کاهش نیروی ماهر مورد نیاز، تولید یکنواخت‌تر و در نتیجه کاهش میزان هزینه بازرسی و کنترل کیفیت و در نهایت کاستن ضایعات دور ریختنی و غیر قابل قبول تولید میسر می‌گردد.
● اجزاء فیکسچر
بخش‌های اصلی یک فیکسچر که در انواع آن، به شکل‌های مختلف وجود دارد عبارتند از:
۱) اجزاء جای دادن قطعه.
۲) اجزاء نگه دارنده قطعه.
۳) اجزاء تنظیم کننده قطعه.
فرم و چگونگی این اجزاء در درجه اول تابع دو عامل شکل قطعه کار و نوع و روش تولید آن است.
همچنین از این میان، اجزاء نگهدارنده قطعه کار که همان گیره‌ها و فک‌ها هستند، از بعد طراحی دارای اهمیت و پیچیدگی بیشتری هستند. فیکسچرها در عملیات مختلف ساخت کاربرد دارند که عمده آن در انواع فرآیندهای ماشین کاری می‌باشد.

در این رابطه فیکسچرهای مخصوص هر نوع عملیات ماشین‌کاری به‌وجود آمده که دارای خصوصیات متناسب با آن روش ماشین‌کاری است که مهمترین آنها عبارتند از: فیکسچرهای تراش‌کاری، فرزکاری، برقوزنی و...

جیگ

جیگ یک وسیله مخصوص است که قطعه کار داخل آن قرار داده شده است و یا روی قطعه کار قرار داده می شود تا عملیات ماشین کاری روی آن انجام گیرد جیگ نه تنها قطعه کار را در خود مهار می کند بلکه ابزار را نیز به هنگام عملیات تولیدی هدایت می کند معمو لا جیگ ها بو شها ی هدایت کننده از جنس فولاد سخت شده دارند و برا ی عملیات سوراخ کاری و فرایندهای مشابه بکار می روند.
معمولا جیگ های کوچک روی میز دستگاه درل محکم نمی شوند ولی چنانچه قرار باشد سوراخ هایی با قطر بیش از ۲۵/۰ اینچ سوراخ کاری شوند لازم است جیگ را روی میز دستگاه محکم نمود .
فیکسچر یک وسیله نگه دارنده است که فقط قطعه کار روی آن محکم میشود تا عملیات ماشین کاری روی آن انجام گیرد . فیکسچر را باید روی میز دستگاه تولیدی کاملا محکم بست . فیکسچر ها معمولا روی ماشین فرز کاری بسته می شوند ولی از آنها در ماشینهای ابزار دیگر نیز استفاده می گردد

انواع جیگ ها :

جیگ ها به دو طبقه اصلی تقسیم می شوند : جیگ های سوراخ کاری و جیگ های سوراخ تراشی .از جیگهای سوراخ تراشی هنگامی استفاده می شود که لازم باشد سوراخهای بزرگ و یا سوراخهایی با قطر غیر استاندارد را ماشین کاری نمود ولی جیگ های سوراخ کاری در فرایندهایی نظیر سوراخکاری با مته - برقوزنی - قلاویز کاری - پخ زنی خزینه کاری زاویه دار و راست گوشه و خزینه کاری پشت قطعه کار به کار گرفته می شود

انواع چرخدنده

چرخدنده ساده

چرخدنده های ساده معمولی ترین نوع چرخدنده می باشند.آنها دندانه های صافی دارندو بر روی محورهای موازی سوار می شوند.سابقا چرخدنده های ساده بسیاری برای بوجود آوردن دنده های کاهشی بسیار بزرگی استفاده می شد.
چرخدنده های ساده در دستگاه های بسیاری استفاده می شوند.مانند پیچ گوشتی الکتریکی ، آبپاش نوسانی ، ساعت زنگی ، ماشین لباسشویی و خشک کن لباس .اما شما در اتومبیل خود تعداد زیادی از آن را نخواهید یافت زیرا چرخدنده ساده واقعا” می تواند پر سروصدا باشد.هر وقت دندانه چرخدنده یک دنده را با چرخدنده دیگری درگیر کند دنده ها برخورد کرده و این ضربه صدای بلندی تولید می کند، همچنین فشار روی چرخدنده را افزایش می دهد .برای کاهش دادن صدا و فشار روی چرخدنده اغلب چرخدنده ها در اتومبیل شما مارپیچی می باشند.

چرخ دنده های مارپیچ

دندانه این چرخ دنده‌ها اریب است. وقتی یکی از آنها می‌چرخد، ابتدا نوک دندانه‌ها با هم تماس پیدا می‌کنند سپس به تدریج دو دندانه کاملاً در هم جفت می‌شوند. این درگیری تدریجی همان چیزی است که هم سر و صدا را کم می‌کند و هم باعث می‌شود که این چرخ دنده‌ها نرم تر کار کنند.

در ماشین تعداد زیادی چرخ دنده مارپیچ وجود دارد. به خاطر مایل بودن دندانه ها، هنگام درگیری نیروی زیادی به آنها وارد می‌شود. به همین علت در وسایلی که از چرخ دنده های مارپیچی استفاده می‌کنند بلبرینگ هایی تعبیه شده است تا این فشار را تحمل کند. اگر زاویه دندانه‌ها را به دقت تنظیم کنیم، می‌توان دو چرخ دنده را به دو محور عمود بر هم وصل کرد تا جهت چرخش 90 درجه تغییر کند.

 

      

 

چرخدنده مخروطی
چرخدنده مخروطی زمانی مورد استفاده قرار می گیرد که مسیر چرخش محور نیاز به تغییر کردن دارد و معمولا”برمحورهای ۹۰ درجه سوار می شوند ولی می توا نند طوری طراحی شوند که در زوایای دیگر نیز به همین خوبی عمل کنند. دندانه ها روی چرخدنده های مخروطی می توانند صاف ، مارپیچی ویا قوسی باشند.دندانه های چرخدنده های مخروطی صاف در حقیقت مشکلی مشابه دنده چرخدنده های ساده دارند.که وقتی هر دنده درگیر می شود به دنده متناظر در آن لحظه ضربه می زند.
درست مانند چرخدنده ساده، راه حل این مشکل انحنا دادن به دندانه های چرخدنده می باشد. این دندانه های مارپیچی درست مانند دندانه های مارپیچی درگیر می شوند تماس از یک انتها ی چرخدنده شروع می شود و به صورت تصاعدی در سرتاسر دندانه گسترش می یابد.
در چرخدنده های مخروطی صاف و مارپیچی محورها باید بر هم عمود باشندو همچنین در یک صفحه واقع شوند. اگر شما دو محور را پشت چرخدنده امتداد دهید همدیگر را قطع خواهند کرد .از طرف دیگر چرخدنده های قوسی (hypoid gear) می توانند با محور ها در صفحات مختلف (محور های متنافر) درگیر شوند.
این خصوصیت در دیفرانسیل اتومبیلهای بسیاری استفاده می شود.چرخدنده بزرگ مخروطی دیفرانسیل و چرخدنده کوچک ورودی (پنیون) هر دو از نوع قوسی (هیپوئیدی) هستند. این به پنیون ورودی اجازه می دهد که پایین تر از محور چرخدنده بزرگ مخروطی سوار شود.شکل بالا پنیون ورودی درگیر با چرخدنده مخروطی بزرگ در دیفرانسیل را نشان می دهد. زمانی که محور محرک اتومبیل به پنیون ورودی متصل می شود پایین تر قرار می گیرد .این بدان معنی است که محور محرک در قسمت سواری جایی را اشغال نمی کند و فضای بیشتری برای سرنشینان و بار ایجاد می کند.

چرخ دنده های حلزونی
این چرخ دنده‌ها زمانی مورد استفاده قرار می‌گیرند که بخواهیم تغییر زیادی در سرعت و یا قدرت ایجاد کنیم. معمولاً نسبت شعاع دو چرخ دنده 20:1 است و گاهی حتی به 300:1 و بیشتر نیز می‌رسد این چرخ دنده‌ها یک خاصیت جالب هم دارند که در هیچ چرخ دنده دیگری پیدا نمی شود. چرخ بالایی (حلزون) می‌تواند به راحتی چرخ دیگر (چرخ دنده حلزونی) را حرکت دهد، ولی چرخ پایینی نمی تواند حلزون رابچرخاند. زاویه دنده های روی حلزون آنقدر کوچک است که وقتی چرخ پایینی بخواهد آن را بچرخاند، اصطکاک به حدی زیاد می‌شود که از حرکت حلزون جلوگیری می‌کند. این ویژگی به ما امکان استفاده از این چرخ دنده‌ها را در جاهایی که به یک قفل خودکار نیاز داریم می‌دهد. فرض کنید از این چرخ دنده در یک بالابر استفاده کرده ایم؛ وقتی موتور بالابر از کار بیفتد، چرخ دنده‌ها قفل می‌شوند و نمی گذارند بار پایین بیاید. معمولاً در دیفرانسیل کامیونها و خودروهای سنگین از این چرخ دنده‌ها استفاده می‌شود

انواع خطوط

خط ممتد پهن : برای رسم خطوط مرزی و حد رزوه ها ولبه های دید و خطوط سیستم استفاده می شود.

خط چین : لبه های ندید , خطوط پیرامون ندید

خط نقطه (نازک): خطوط مرکزی ,خطوط تقارن ,دوایر تقسیم در چرخ دنده , دایره سوراخ ها

خط دستی :محدود کردن قسمت های بریده شده یا نمایش های تصویری و برش ها

خط زیگزاگ : خطوط زیگزاگ متقاطع الته در صورتیکه خطوط مرکزی نقش محدود کننده نداشته باشد

خط دو نقطه : خطوط مرزی قسمت هایی که محدودیت حرکتی دارند , وضعیت حدی قطعات متحرک ,خطوط مرکز سقل ,خطوط پیرامون قبل از تغییر شکل , قطعاتی که جلوی صفحات برش قرار دارند .

خط نقطه (پهن): خطوط مسیر برش , علامت مشخصه عملیات مورد استفاده مثال:عملیات حرارتی

خط ممتد نازک : برای رسم خطوط اندازه ,خطوط کمکی اندازه , هاشور , علامت سطوح ,علامت لبه های توری ,خط اصلی رزوه ها , سطح مقطع برگردانده شده ,خطوط مرزی ,خطوط تصویر و خطوط مبنا .

انواع منحنی ها

 مارپیچ ارشمیدس

منحنی اینولوت یا لفاف دایره

منحنی سیکلوئید

منحنی اپی سیکلوئید

منحنی هیپو سیکلوئید

مجهول یابی

روش مجهول یابی با استفاده از خطوط کمکی :

 به این صورت است که اول باید دانست که تقریبا هر خط و نقطه ای  در هر صفحه اثری در صفحه دیگر دارد که قابل ردیابی است به طریقی که 1- هر نقطه در تصویر قائم  در امتداد خط افق روی تصویر جانبی اثر دارد وبالعکس 2- هر نقطه در تصویر قائم در امتداد راستای عمود بر روی صفحه تصویر افقی اثر دارد و بالعکس 3-  نکته قابل توجه این است که هر نقطه در تصویر افقی  با شیب 45درجه به سمت تصویر جانبی , بر روی تصویر جانبی اثر دارد و بالعکس .